Home / Kiến thức bệnh lý / Cẩm nang bệnh học suy thận mạn

Cẩm nang bệnh học suy thận mạn

Bạn có bao giờ tự hỏi bệnh suy thận là gì và nguyên nhân gây suy thận là do đâu,…? Sau đây chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về bệnh học suy thận mạn, 1 căn bệnh gây nên những hệ lụy vô cùng nguy hiểm và phiền toái.

Đại cương và dịch tễ của bệnh học suy thận

Đại cương

Suy thận là bệnh lý mà các tế bào cấu trúc thận bị tổn thương, khiến thận bị suy giảm chức năng. Suy thận có 2 loại là suy thận cấp và suy thận mạn.

Thận khỏe và thận bị suy
Thận khỏe và thận bị suy

Suy thận mạn là hậu quả của các tổn thương kéo dài tại thận, chủ yếu là do các bệnh mãn tính khác gây nên, khiến các tế bào cấu trúc thận- tế bào nephron bị tổn thương kéo dài và mất đi chức năng của chúng, gây nên tình trạng suy giảm chức năng của thận.

Suy thận mạn cực kì nguy hiểm bởi các tế bào thận bị tổn thương sẽ không còn khả năng phục hồi nữa. Các phương pháp điều trị không thể khôi phục chức năng cho thận mà chỉ có giá trị bảo tồn.

Dịch tễ học

Suy thận mạn không có các triệu chứng đặc trưng và thường biểu hiện rất mờ nhạt ở giai đoạn đầu, rất khó phát hiện. Vậy nên khi bệnh nhân phát hiện ra bệnh thì thường đã tiến triển đến giai đoạn cuối, rất khó để điều trị. Lúc này bệnh nhân phải ghép thận hoặc chạy thận nhân tạo để điều trị thay thế thận mới có thể duy trì sự sống.

Bệnh suy thận mạn đang có dấu hiệu ngày một phổ biến và trẻ hóa độ tuổi bị bệnh. Tỉ lệ bệnh nhân mắc suy thận mạn thay đổi theo quốc gia (vùng địa lí), giới tính và độ tuổi.

Theo thống kê năm 2003: ở Pháp, tỉ lệ mắc suy thận mạn giai đoạn cuối là 0,12% dân số, ở Mỹ tỉ lệ này là 0,3%.

 

Suy thận mạn tính cực kỳ nguy hiểm

Một số bệnh lý là nguyên nhân gây suy thận mạn

Tiểu đường:

Hàm lượng đường trong nước tiểu cao có thể gây nên các tổn thương cho tế bào thận. Theo nghiên cứu, tỉ lệ bệnh nhân bị tiểu đường có khả năng cao bị suy thận chiếm đến 80%.

Cao huyết áp:

Cao huyết áp gây ra chứng đạm niệu sẽ làm tổn thương thận.

Viêm thận:

Viêm thận cấp tính, viêm cầu thận mạn, viêm bể thận mạn, viêm thận kẽ,… khiến thận bị tổn thương và suy giảm chức năng, dần dần sẽ gây nên bệnh suy thận mạn. Bệnh nhân suy thận do viêm cầu thận mạn chiếm tới 40%. Viêm cầu thận mạn có thể là bệnh thứ phát của các bệnh như lupus ban đỏ, tiểu đường, ban xuất huyết dạng thấp,… Còn bệnh viêm thận kẽ thường phải dùng thuốc giảm đau lâu dài, gây tăng tiết acid uric máu.

Bệnh thận di truyền:

Bệnh thận đa nang, loạn sản thận, hội chứng alport, bệnh chuyển hóa,… đều là các nguyên nhân gây suy thận. Ví dụ như ở bệnh thận đa nang, khi các nang thận thay thế chức năng của các tế bào cấu trúc thận, sẽ làm suy giảm các chức năng của thận, gây nên bệnh suy thận.

Tắc đường tiết niệu, sỏi thận, trào ngược bàng quang niệu quản: nước tiểu bị ứ nghẽn ở thận hay trào ngược lên, ở lâu ở thận sẽ làm viêm nhiễm, tổn thương tế bào thận, gây suy thận.

Ngoài ra, các bệnh mạch thận, bệnh hệ thống, ung thư thận: ung thư cũng là nguyên nhân làm suy giảm chức năng của thận.

Xem thêm video về bệnh suy thận mạn:

Triệu chứng của suy thận mạn

Biểu hiện lâm sàng

Có thể chuẩn đoán dựa vào một số triệu chứng lâm sàng sau:
– Phù: phù cổ chân, bàn chân, cánh tay, mặt, mi mắt

– Thiếu máu: dẫn đến các triệu chứng chóng mặt, mệt mỏi, ù tai, thở nông,…

– Tăng huyết áp: đây là dấu hiệu ở suy thận cấp độ nặng. Có tới 80% bệnh nhân suy thận mạn có huyết áp cao.

Huyết áp tăng cao là dấu hiệu ở suy thận cấp độ nặng

– Ngứa: có thể nổi mẩn

– Chuột rút: mất cân bằng điện giải có thể sinh ra chuột rút, co quăp chân tay

– Hôn mê: do tăng ure máu có thể dẫn đến hôn mê, co giật, rối loạn tâm thần

– Suy tim: thiếu máu lâu ngày sẽ gây nên tình trạng mất cân bằng nội môi, tăng huyết áp, dẫn đến suy tim. Đây là triệu chứng xuất hiện khi suy thận đã bước vào giai đoạn rất nặng.

– Rối loạn tiêu hóa: chán ăn, buồn nôn, xuất huyết tiêu hóa, đặc biệt là khi kali máu tăng cao

– Viêm màng ngoài tim: là một biểu hiện của suy thận mạn giai đoạn cuối, là một triệu chứng báo hiệu tử vong

Triệu chứng cận lâm sàng

– Giảm mức độ lọc cầu thận

– Nồng độ ure máu tăng

– Nồn độ creatinine máu tăng

– Nồng độ kali máu tăng, có thể kèm theo thiếu niệu, vô niệu

– Calci máu giảm, phospho máu tăng trong giai đoạn đầu, calci máu tăng và phospho máu tăng trong giai đoạn sau

– Protein niệu tăng

– Kích thước thận giảm

– Các tiền sử bệnh thận

Phân loại suy thận mạn

Tùy vào mức độ suy giảm chức năng của thận mà suy thận mạn được chia làm 5 mức độ của bệnh.
– Suy thận mạn cấp độ 1: mức lọc cầu thận là 60 đến 40 ml/phút, nồng độ creatinin trong máu dưới 130 µmol/l, tổn thương thận nhẹ.

– Suy thận mạn cấp độ 2: mức lọc cầu thận là 40 đến 20 ml/phút, nồng độ creatinin trong máu từ 130 đến 300 µmol/l, chức năng thận giảm nhẹ.

– Suy thận mạn cấp độ 3: mức lọc cầu thận là 20 đến 10 ml/phút, nồng độ creatinin trong máu từ 300 đến 500 µmol/l, chức năng thận giảm vừa.

– Suy thận mạn cấp độ 4: mức loc cầu thận là từ 10 đến 5 ml/phút, nồng độ creatinin máu từ 500 đến 900 µmol/l, chức năng thận giảm nặng.

– Suy thận mạn cấp độ 5: mức lọc cầu thận giảm xuống dưới 5 ml/phút, còn nồng độ creatinin máu tăng trên 900 µmol/l, chức năng thận đã suy giảm tới 90%.

Điều trị nguyên nhân

Giải quyết nguyên nhân suy thận mạn nếu có thể

Chế độ ăn uống

  • Chế độ ăn kiêng muối chỉ áp dung khi co phù, tang huyết áp, suy tim (NaCL 2 – 4g/24h).
  • Cân bằng nước : tùy thuộc tình trạng khát, hạn chế nước khi Na+/máu giảm : Nước nhập = lượng nước tiểu /24h + 500ml
  • Bổ sung kiềm : cần giữ kiềm = 20 – 24 mmol/l
  • Chế độ ăn đạm : P = 0,4 – 0,8g/kg/ngày (Chạy TNT = 0,8 – 1,2g/kg/ngày) Tổng năng lượng 35 – 40 Kcalo/ngày
  • Hạn chế thức ăn có chứa phosphat : sữa, phomat
  • Bổ sung canxi

Nguyên tắc điều trị suy thận mạn

Trong bệnh học suy thận mạn thì việc điều trị bệnh suy thận mạn cần đảm bảo được các nguyên tắc sau:

– Điều trị các nguyên nhân gây suy thận

– Lựa chọn liệu trình điều trị phù hợp với mức độ suy thaanj và theo dõi liệu trình điều trị bệnh

– Ngăn chặn sự tiến triển của bệnh

– Tránh các loại thuốc gây độc cho thận

– Điều trị các biến chứng của bệnh

– Chuẩn bị cho việc điều trị thay thế thận khi bệnh bước vào giai đoạn cuối

Trên đây là bệnh học suy thận mạn, hi vọng đã cũng cấp cho bạn những thông tin cần thiết. Chúc các bạn có một sức khỏe thật tốt.

Check Also

Người bị nhiễm viêm gan B sống được bao lâu?

Viêm gan B sống được bao lâu là thắc mắc của rất nhiều người bệnh. …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *